Πώς καθαρίζω το τζάκι πριν τον χειμώνα: οδηγός βήμα βήμα

Το φθινόπωρο είναι η σωστή στιγμή για να αναρωτηθείτε πώς καθαρίζω το τζάκι, πριν ανάψει η πρώτη φωτιά της χρονιάς. Ένα μέρος της δουλειάς το κάνετε εύκολα μόνοι σας: στάχτη, εστία, τζάμι. Η καμινάδα όμως είναι άλλη υπόθεση και θέλει μηχανικό καθαρισμό.

Ο οδηγός ακολουθεί τις οδηγίες της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πιερίας (Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας) για τις φωτιές σε τζάκια: γιατί ξεκινούν, κάθε πότε πρέπει να καθαρίζεται η καμινάδα και τι κάνετε αν πάρει φωτιά.

Γιατί παίρνει φωτιά η καμινάδα

Κατά την καύση, υπολείμματα παρασύρονται από τον καπνό, κρυώνουν καθώς ανεβαίνουν και κάθονται στα τοιχώματα της καμινάδας. Στα ξύλα σχηματίζεται μια λιπαρή ουσία, το κρεόζωτο, που είναι εξαιρετικά εύφλεκτη. Σύμφωνα με το κείμενο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πιερίας (Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας), η αιθάλη είναι η μόνη καύσιμη ύλη μέσα στην καμινάδα. Αν θέλουμε να μειώσουμε την πιθανότητα φωτιάς εκεί, πρέπει να τη μειώσουμε.

Η ίδια πηγή περιγράφει τρία στάδια: η αιθάλη ξεκινά ως σκόνη, γίνεται κοκκώδης και πορώδης και στο τέλος κρυσταλλοποιείται σε μια γυαλιστερή, μαύρη επιφάνεια. Στο τρίτο στάδιο είναι εξαιρετικά επικίνδυνη.

Κάθε πότε καθαρίζεται η καμινάδα

Η οδηγία είναι σαφής: η καμινάδα θέλει καθάρισμα τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, και συχνότερα όταν καίτε μεγάλες ποσότητες ξύλων. Ενδεικτικά, η Πυροσβεστική αναφέρει ότι σε καμινάδα με διατομή 22-25 cm, ύψος 6-8 μέτρα, μόνωση σε όλο το μήκος και ξερά ξύλα, ο καθαρισμός χρειάζεται μετά από 3,5-4 τόνους ξύλου. Ένα άλλο κριτήριο είναι το πάχος: όταν η αιθάλη στα τοιχώματα ξεπερνά το ένα εκατοστό, η καμινάδα χρειάζεται καθαρισμό.

Ο έλεγχος χρειάζεται σε κάθε συσκευή θέρμανσης. Ακόμα και με αέριο ή πετρέλαιο, που είναι πιο καθαρά καύσιμα, μπορεί να υπάρχουν αιθάλη, σκουπίδια, φωλιές ή άλλα εμπόδια μέσα στην καμινάδα.

Πώς καθαρίζω το τζάκι βήμα βήμα

1. Περιμένετε να κρυώσει εντελώς. Η στάχτη μπορεί να κρατά καύτρες για ώρες. Μην την αδειάζετε σε πλαστική σακούλα ή κάδο.
2. Αδειάστε τη στάχτη σε μεταλλικό δοχείο με καπάκι και αφήστε το έξω, μακριά από ξύλα, έπιπλα και ό,τι καίγεται.
3. Σκουπίστε την εστία με βούρτσα και φαράσι. Φορέστε γάντια και, αν υπάρχει πολλή σκόνη, μάσκα.
4. Καθαρίστε το τζάμι του ενεργειακού τζακιού όταν είναι κρύο, με νωπό πανί ή εφημερίδα και λίγη από τη λεπτή στάχτη, και μετά σκουπίστε με στεγνό πανί.
5. Ελέγξτε το ντάμπερ (καπνοφράκτη), αν υπάρχει, ότι ανοιγοκλείνει κανονικά.
6. Κοιτάξτε την καμινάδα με φακό από κάτω, όσο γίνεται, για φωλιές, πεσμένα υλικά ή εμπόδια.
7. Κλείστε ραντεβού για την καμινάδα με επαγγελματία, πριν ξεκινήσει η χρήση.

Τα χημικά «καθαριστικά καμινάδας» που καίγονται στη φωτιά δεν αντικαθιστούν το μηχανικό καθάρισμα με βούρτσα. Και η παλιά πρακτική να «κάψουμε» την καμινάδα για να καθαρίσει είναι ακριβώς αυτό που προσπαθούμε να αποφύγουμε: φωτιά μέσα στην καμινάδα.

Κανόνες ασφάλειας όλο τον χειμώνα

• Καίτε ξερά ξύλα. Τα υγρά ξύλα βγάζουν περισσότερο καπνό και περισσότερη αιθάλη.
• Ποτέ χαρτόνια, χάρτινες συσκευασίες, πλαστικά ή σκουπίδια στη φωτιά.
• Προτιμήστε μικρή φωτιά, ώστε οι φλόγες να μη φτάνουν στην αιθάλη. Όσο λιγότερος καπνός, τόσο καλύτερη καύση.
• Το ψήσιμο στο τζάκι αυξάνει τον κίνδυνο, γιατί το λίπος επιταχύνει τη φωτιά στην καμινάδα.
• Μην ανάβετε τη φωτιά με βενζίνη, οινόπνευμα ή άλλα εύφλεκτα υγρά, και μην αφήνετε το τζάκι αναμμένο χωρίς επίβλεψη.
• Κρατήστε χαλιά, κουρτίνες και έπιπλα σε απόσταση και χρησιμοποιήστε σίτα ή προστατευτικό μπροστά από το ανοιχτό τζάκι.

Αν πάρει φωτιά η καμινάδα

Η οδηγία της Πυροσβεστικής είναι: ψυχραιμία, κλήση στην Πυροσβεστική (199) και απομάκρυνση όσων βρίσκονται στο σπίτι. Μετά μειώνετε τη φωτιά στην εστία και, αν υπάρχει ντάμπερ, το κλείνετε ώστε να κοπεί το οξυγόνο από κάτω. Αν υπάρχει πυροσβεστήρας, χρησιμοποιείται κατά προτίμηση στην εστία του τζακιού.

Μη ρίχνετε νερό από πάνω στην καμινάδα. Μπορεί να προκαλέσει ρωγμές από την απότομη ψύξη και αναταράξεις στο κρεόζωτο. Πριν ξανανάψετε το τζάκι, πρέπει να ελεγχθεί για ζημιές.

Τι κάνει ένα συνεργείο καθαρισμού τζακιού

Ο καθαρισμός τζακιού και καμινάδας από συνεργείο περιλαμβάνει την απομάκρυνση της καπνιάς και της στάχτης από την εστία και την καμινάδα, με προστασία του χώρου γύρω, ώστε το σαλόνι να μη λερωθεί. Ο καθαρισμός δεν αντικαθιστά τον τεχνικό έλεγχο της καπνοδόχου. Αν δούμε ρωγμές ή φθορές, σας τις επισημαίνουμε.

Αν η στάχτη έχει λερώσει χαλιά ή καναπέδες, δείτε και τον καθαρισμό σαλονιών. Για τα υπόλοιπα του σπιτιού πριν τον χειμώνα, ο γενικός καθαρισμός καλύπτει και τα σημεία που δεν αγγίζονται συχνά.

Συχνές Ερωτήσεις

Πηγές: Π.Υ. Πιερίας, «Γιατί καίγονται τα τζάκια;», δημοσιευμένο από την Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πιερίας (Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας). Για επείγοντα περιστατικά: Πυροσβεστική 199.